Istorija Roma na Balkanu može se podijeliti na nekoliko važnih perioda koji su obilježili njihov dolazak, način života i položaj u društvu. Svaki od tih perioda ostavio je snažan trag u razvoju romske zajednice i njenom odnosu sa drugim narodima.
Period migracija (10–13. vijek)
Ovaj period obuhvata napuštanje pradomovine u Indiji i dugotrajno putovanje Roma kroz Aziju i Bliski istok. Tokom ovih migracija Romi su živjeli nomadskim načinom života, krećući se u manjim grupama. U tom razdoblju formiran je njihov poseban identitet, jezik i osnovni kulturni obrasci koji su ih razlikovali od drugih naroda.
Dolazak na Balkan (13–14. vijek)
Romi na Balkan stižu uglavnom preko Vizantije. U ovom periodu počinju da se prvi put pominju u pisanim izvorima evropskih hroničara. Često su bili doživljavani kao stranci i putnici, ali su se postepeno nastanjivali u određenim krajevima. Balkan je za mnoge romske zajednice postao trajni dom.
Osmanski period (15–19. vijek)
Dolaskom Osmanlijskog carstva, Romi ulaze u novi društveni i pravni okvir. U ovom periodu bili su uključeni u privredni i zanatski život carstva. Iako su imali određenu slobodu kretanja i rada, često su bili na društvenoj margini. Uprkos tome, ovaj period je važan jer dolazi do jačeg naseljavanja Roma širom Balkana, uključujući i Crnu Goru.
Period nacionalnih država (19–20. vijek)
Stvaranjem nacionalnih država na Balkanu, položaj Roma postaje složeniji. Često nijesu bili priznati kao ravnopravni građani i suočavali su se sa diskriminacijom i siromaštvom. U isto vrijeme, dolazi do djelimičnog napuštanja nomadskog načina života i većeg stalnog naseljavanja.
Savremeni period (krajem 20. i 21. vijek)
U savremenom dobu Romi se i dalje suočavaju sa brojnim izazovima, ali se sve više radi na zaštiti njihovih prava, kulture i jezika. Obrazovanje, kulturne inicijative i društvena inkluzija postaju važni ciljevi. Romi danas nastoje da očuvaju svoj identitet, ali i da budu ravnopravni članovi društva u kojem žive.
