Ako postoji univerzalni jezik Roma, onda je to muzika. Romska muzika i ples predstavljaju jedan od najsnažnijih izraza romskog identiteta – oblik komunikacije koji prevazilazi riječi, granice i društvene barijere. Kroz melodiju, ritam i pokret, Romi su vjekovima pričali svoje priče, izražavali bol, radost, ljubav i otpor.

U Crnoj Gori, romska muzika prisutna je u svakodnevnom životu zajednice, ali i u širem društvenom prostoru. Svadbe, proslave, porodična okupljanja i vjerski praznici gotovo su nezamislivi bez muzike i plesa. Tradicionalni romski muzičari često uče zanat unutar porodice, bez formalne škole, oslanjajući se na sluh, osjećaj i iskustvo.

Pjesme su često improvizovane, duboko emotivne i lične. One govore o siromaštvu, migracijama, ljubavi, gubitku i nadi. Ples, s druge strane, predstavlja slobodu – tijelo govori ono što riječi često ne mogu. Posebno mjesto zauzimaju žene, čiji plesni izrazi nose snažnu simboliku snage, emocije i identiteta.

Ipak, romska muzika u javnosti često biva svedena na stereotipe – egzotična, zabavna, ali rijetko priznata kao ozbiljna kulturna vrijednost. Romski muzičari često ostaju nevidljivi kao autori i nosioci kulturnog nasljeđa, iako njihov doprinos lokalnoj i regionalnoj muzičkoj sceni nije zanemarljiv.

U posljednjim godinama, pojavljuje se nova generacija romskih muzičara koji kombinuju tradicionalne elemente sa savremenim muzičkim pravcima. Oni koriste muziku kao sredstvo borbe protiv stereotipa i kao način da romsku kulturu predstave iznutra – autentično i dostojanstveno.